اصطلاحات نظریه مارکسیستی

زیربتابه معنای نظام اقتصادی جامعه است که ازفناوری (شیوه تولید)وروابط طبقاتی میان مردم(روابط تولید)تشکیل می شود.
روبناتمامی روابط غیراقتصادی دریک جامعه (برای مثال فرهنگ-هویت ملی-و...)رادربرمی گیرد.این اندیشه هاوارزش ها از زیربنا سرچشمه می گیرندوبرای مشروعیت بخشیدن به نظام استثمارموجود به کار می روند.
ازخودبیگانگیبه معنای ناتوانی فرد در درک سرشت بهره کشی است که از او انجام می پذیرد واین وضعیت دراساس سبب واقعی پنداشتن روبنا می شود.
ماتریالیسم دیالکتیکروندی از تغییرات تاریخی است که حالت تدریجی وتکاملی ندارد.بلکه انقلابی است.زیربنا وروبنای موجود(تز)درتضادبا نوآوری های تکنولوژیکی جدید قرارمی گیرند واین امرباعث بروز تنش فزاینده میان استثمارگران واستثمارشوندگان(آنتی تز)می گردد واین تضادبه بروز انقلابی منجرخواهدشد که درآن زیربنا وروبنای قدیم ازمیان خواهد رفت(سنتز).
دیکتاتوری پرولتاریادوره های موقت پس زبین رفتنسرمایه داری است که درآن بقایای زیربنا وروبنای قدیم نابود خواهدشد.
پرولتاریاطبقه کارگر
بورژوازیطبقه مالک دارایی
کمونیسمبه گفته مارکسیست ها کمونیسم مرحله نهایی تاریخ است که با فرارسیدن آن سرمایه داری ازبین خواهد رفت ودیکتاتوری پرولتاریا بقایای آن را ازمیان بر می دارد ودر دوره کمونیسم دولت وسیاست ازجامعه حذف وجامعه واقتصادبرمبنای برابری وهمکاری پایه ریزی خواهدشد.
پیشگامان پرولتاریالنین براین باوربودکه حزب کمونیستی نخبه گرا انقلاب را انجام خواهد داد چراکه به خاطر ازخودبیگانگی اوضاع تاریخی خودبه خود به افول سرمایه داری منجرنخواهدشد.

 

نظریه پردازان عمده اقتصادی

نظامنظریه پردازاثر
لیبرلیسمآدام اسمیتثروت ملل(1776)-این اثربه عنوان یکی ازنخستین متون درباره اموراقتصادی امروزی به شمارمی ررود که به تفصیل درباره نیازمندی توسعه اقتصادی به مداخله محدود حکومت دراموراقتصادی سخنگفته است.
کمونیسمکارل مارکسسرمایه(1867)-این اثردرباره این که عامل محرک تاریخ زندگی انسان روابط اقتصادی ونابرابری است ودرنهایت دراثرانقلاب نظام برابری را جایگزین سرمایه داری خواهدکرد بحث می کند.
سوسیال دموکراسیادواردبرنشتاینسوسیالیسم تدریجی(1898)-دراین کتاب ایده مارکس دربارهگریزناپذیربودن انقلاب رد شده است. برنشتاین براین باوراست که برابری اقتصادی را می توان با مشارکت دموکراتیک تامین کرد.
مرکانتلیسم فردریش لیستنظام ملی اقتصادسیاسی(1841)-دراین اثرنظریه های تجارت آزاد رد شده است ودولت ها باید درحفاظت از اقتصادملی دربرابر رقیبان خارجی وتوسعه آن تاثیرزیادیداشته است.

 

مقایسه نظام های سیاسی اقتصادی

 لیبرالیسمسوسیال دموکراسیمرکانتلیسمکمونیسم
تاثیردولت دراقتصاداندک.دولت رفاهی حداقلمالکیت  دولت تاحدودی پذیرفته می شود.وضع مقررات برای اقتصاد.دولت رفاهی بزرک.مالکیت باهدایت دولت تا حدودی پذیرفته می شود .دولت رفاهی کوچک.مالکیت کامل دولت.دولت رفاهی فراگیر.
تاثیربازاربسیارزیادمهم است ولی مقدس نیست.محدودتاثیرندارد.
توانایی دولت واستقلال عمل آن اندکمتوسطبالابسیاربالا
شیوه اجرای سیاستتکثرگراییکوربوراتیسمدولتحزب دولت
اهمیت برابریاندکبالااندکبالا
کاستی های احتمالینابرابری.پدیدآمدن انحصارهاهزینه های دولت رفاهی.ناکارآمدیگرایش به سوی اقتدارگرایی. انحراف بازاراقتدارگرایی وناکارآمدی
نمونه هاآمریکا.انگلیس ومستعمرات قبلی انگلیساروپای غربی(آلمان-سوئد)ژاپن-کره جنوبی-هندکوبا-اتحادشوروی-چین